goa e lunbun e Acknowledgments
goa e lunbun e Acknowledgments
From: Iunn Un-gian
Date: 2009-01-11 21:14:58
Takke ho :
U chhubi e peng-iu thangn khoaNmai, chitcham-a khah bo-eng, sinthe ma bosiaN hose, thaukhak gonggong, kiaN u laukau chinchoe taichi :(
Suijian thaucheng u tam-poh-a Engbun, mkoh aupiah to long iong POJ sia, nasi u goa ai kamsia e lang, bo sia jipkhi, chhiaN ka goa thechhiN, loulat !
Ungian 1.11
Acknowledgments
I started the written Taiwanese works in 1987 when I was an under student, did the written Taiwanese processing related researches from 1999. and re-entered NTU CSIE as an old student form 2004. I have always believed that to work on this field is a worthwhile endeavor. Someone has ever told me that the written Taiwanese is my whole life career.
I am very grateful to Professor Kao, Cheng-yan, my advisor, who encouraged me to select this topic and made some related reasearch opportunities for me. My appreciation also goes to reaearch fellow Chen, Keh-jiann, my co-advisor, who generously provide many resources of Chinese language processing to me. Many thanks to Professor Chang, Jason S., Lee, Hsi-Jian, Chen, Hsin-hsi, Liu, Chao-Lin, Yu, Ming-shing, Lí, Khîn-huānn, and Gao, Zhao-ming, they are my committee members and give me many constructive suggestions.
Thanks to Tiunn, Ha̍k-khiam, who is my academic partner. Thanks to Professor Lyu, Yuh-dauh, Doctor Tiunn, Ho̍k-chû, they correct my English writing of this dissertation. Thanks to Professor Tiunn, Ju-hong, he teached me some lingustic terms which confused me.
OK, I will leave space for my mother tongue. The following content will be written in Taiwanese.
Iōng ka-kī ê bú-gú siá, siá liáu khah kín, thang khah kín pit-gia̍p J
Ùi 1993 nî gián-kiù-só͘ pi̍t-gia̍p liáu-āu khai-sí kóng. Hit-chūn tùi lâu tī ha̍k-su̍t-kài si̍t-chāi bô chhù-bī, chòe Tâi-gú-bûn ūn-tōng khah si̍t-chāi. Góa seng kè-sio̍k ku tī Tiong-gián-īⁿ Sû-khò͘ sió-cho͘ chia̍h thâu-lō͘, ná tih chòe Tâi-bûn kang-chok-chiá hóng-tâm. 1994 nî góa khì ín Tâi-tāi tiān-sòan tiong-sim ê thâu-lō͘, kám-siā Tân Bûn-chìn lāu-su, thiaⁿ-kóng góa ùi 60 kúi ê èng-cheng-chiá hông kéng--tio̍h, lāu-su ū tàu-saⁿ-kāng. Tī hiâ chòe ê khah tiōng-iàu ê tāi-chì, tō-sī siá tāi-ha̍k liân-khó hun-hoat thêng-sek, che sī Khó͘ Sùn-khim lāu-su hō͘ góa ê ki-hōe.
Góa mā khai-sí peh-soaⁿ, chham-ka Siā Tiông-têng teng-san hōe, koh ū chòe kàn-pō͘, se̍k-sāi chin chōe hó pêng-iú. Kám-siā Kì Chhun-heng ê kài-siāu, in-ūi peh-soaⁿ, góa se̍k-sāi Gio̍k-lêng, liáu-āu kiat-hun. Bi̍t-go̍at ê tē it chām, sī tè Siā Tiông-têng teng-san-hōe ê pêng-iú chòe-tīn peh Gio̍k-san, chòe chi̍t kiāⁿ tiōng-iàu ê tāi-chì, chit hāng tāi-chì, it-ti̍t kàu 12 tang āu chiah ū mûi-thé pò-tō. Góa koh ta̍k lé-pái kò͘-tēng chi̍t àm tī Tâi-ôan ê Tiàm chòe gī-kang, thâu-ke A-sam-ko kah Biāu-lêng-chí tùi Tâi-ôan ê ài, sī góa chiok kèng-pōe ê.
In-ūi peh-soaⁿ, jú lâi jú kám-kah tòa tī Tâi-pak si̍t-chāi sī chiok kan-khó͘ ê tāi-chì. Góa khai-sí chhē só͘-chāi, ū soaⁿ koh lī to͘-chhī khah hn̄g ê, ū Hoa-liân, Tâi-tang kah Lâm-tâu. 1996 nî, in-ūi chhē-tio̍h Hoa-liân ê thâu-lō͘, tī lāu-pē lāu-bú kah Gio̍k-lêng lóng bô chi-chhî ê chêng-hêng hā, kā Tâi-tāi ê thâu-lō͘ sî-tiāu, cháu lâi Hoa-liân.
1996 nî, Hoa-liân iah-koh ū pe̍h-sek khióng-pò͘ ê khì-hun, góa bô kā lí phiàn!
Hó ka-chài chi̍t tang āu Gio̍k-lêng tiàu lâi Hoa-liân, só͘-í seng-o̍ah thang khah ún-tēng. Gún tī Hoa-liân bóe chhù, Tan-hông kah Ka-chhái mā sio liân-sòa chhut-sì.
Seng-o̍ah ún-tēng bô piáu-sī thâu-lō͘ ún-tēng, góa tī Hoa-liân, saⁿ tang ōaⁿ gō͘ ê thâu-lō͘. Góa iah-sī hoat-kak, nā-sī beh chòe Tâi-gú-bûn, tī ha̍k-su̍t-kài iah-sī khah hó-sè. 1999 nî, góa ji̍p-lâi Tāi-hàn ki-su̍t ha̍k-īⁿ.
Kám-siā Ha̍k-khiam hiaⁿ, i chin khòaⁿ-tiōng góa, ū-sî-á hō͘ góa ki-hōe khì i ê pan ián-káng/siōng-khò, mā ū chiap kè-e̍k, pun keng-hùi hō͘ góa tàu chòe bāng-chām.
Góa khai-sí kiàn-li̍p Tâi-gú-bûn gián-kiù ê ki-chhó͘, Tâi-hôa sû-tián, Tâi-gú jī-tián, gú-liāu-khò͘, Sio̍k-gú, Koa-iâu, Chhiò-khe-tāi téng-téng.
Góa siūⁿ-beh kái-tô͘, 1999 nî pat tha̍k kè Tong-hôa Cho̍k-kûn só͘ chāi-chit choan-pan chi̍t ha̍k-kî, 2002 nî khì khó Sêng-tāi Tâi-bûn-hē phok-sū-pan, kám-siā Lîm Sìn-kian bo̍k-su thê-kiong sok-sià hō͘ góa tòa. Sêng-tāi bô khó tiâu, tû-liáu ka-kī bô châi-tiāu, thiaⁿ-kong koh-khah chú-iàu ê gôan-in sī lāi-tóe ū-lâng chiok chheh chòe Tâi-gú ê. Kám-siā Lī Heng-chhiong kàu-siū, i khó-lêng kám-kah ti̍t-chiap kā góa kóng khó phok-sū-pan bô bāng tùi góa ê táⁿ-kek siuⁿ tōa, só͘-í kiàn-gī góa ùi góa gôan-lâi ê choan-gia̍p chit-pêng lâi seng-téng khòaⁿ-māi. Kám-siā Tēⁿ Liông-úi làu-siū, i hiòng góa iau kó, siá chi̍t phiⁿ lūn-bûn tâu khì IJSL, khó-sioh āu--lâi chit pún Special Issue on Taiwanese pēng bô chhut-pán, kám-siā Hông-giâu, i tap-èng chòe-tīn siá chit phiⁿ lūn-būn, i ê Eng-bûn chiok chán ê.
In-ūi ū chit phiⁿ lūn-bûn, góa tō sin-chhéng seng-téng, kám-siā Kán Li̍p-hong lāu-su, i siông-sòe khòaⁿ góa seng-téng ê chu-liāu, hō͘ góa chin chōe kiàn-gī, i kā góa kóng, in-ūi chin-chōe lâng bô liáu-kái góa tih chòe e5 mi̍h-kiāⁿ, só͘-í seng-téng ê chu-liāu ài lēng-gōa siá chi̍t hūn Proposal, kau-tài Tâi-gú-bûn chū-jiân gú-giân chhú-lí gián-kiù ê tiōng-iàu-sèng. Seng-téng sàng-sím ê sî-kan, tán chin kú chiah ū siau-sit, góa chin hó-ūn, sūn-lī seng-téng chòe chō͘-lí kàu-siū.
Kán Li̍p-hong lāu-su koh ū kā góa kóng chi̍t ê chin tiōng-iàu ê koan-liām, i kā góa kóng, sî-kan kàu--a, tō ài chòe kai chòe ê tāi-chì, chit kù ōe góa ū kā kì tī sim-koaⁿ tóe. Só͘-í, tī seng-téng kiat-kó chhut-lâi chìn-chêng, góa khai-sí sin-chhéng kok-kho-hōe kè-e̍k. Lēng-gōa, Tēⁿ Liông-úi kàu-siū hit-chūn tī Kau-tāi, i hi-bōng góa ē-tàng khì Chheng-hôa kè-sio̍k tha̍k phok-sū-pan.
Góa khai-sí liân-lo̍k, pau-koah Tiuⁿ Chùn-sēng lāu-su, āu-lâi mā koh liân-lo̍k Lí Sek-kian lāu-su kah Tân Sìn-hi lāu-su. In piáu-sī hoan-gêng, m̄-koh kám-kah chòe Tâi-gú gián-kiù beh pi̍t-gia̍p sī ū khùn-lân ê. Chha-put-to tī chit ê sî-chūn, in-ūi Ko Sêng-iām lāu-su pān chi̍t tiûⁿ Tâi-gú-bûn siong-koan ê gián-thó-hōe, hōe-āu chòe-tīn chia̍h-pn̄g ê sî, i kiò góa tńg-lâi Tâi-tāi Chu-sìn-hē tha̍k, tō chòe Tâi-gú-bûn hong-bīn. Góa tńg-khì siūⁿ chi̍t lé-pài, koh kah Ko lāu-su liân-lo̍k, khak-jīm, liáu-āu chôaⁿ-á koat--lo̍h-lâi, khai-sí lâi chún-pí.
2004 nî, chha-put-to kāng chi̍t ê sî-chūn, seng-téng thong-kè, phok-sú-pan lo̍k-chhú, Kok-kho-hōe kè-e̍k sin-chhéng--tio̍h, Tan-hông mā beh ji̍p Hù-sió. Ūi-tio̍h Gio̍k-lêng chhōa gín-á hong-piān, gún ùi Kiat-an poaⁿ lâi Bí-lūn-á, tī Hù-sió āu-piah-mn̂g bóe chi̍t keng a-phà-toh. Góa siūⁿ-kóng choan-sim tha̍k khah khòai pi̍t-gia̍p, só͘-í Tāi-hàn chit pêng sin-chheng liû-chit thêng-sin.
Ko lāu-su chit ê sî-chūn chhéng-tio̍h Tâi-bûn-kóan ê kè-e̍k, beh chòe Tâi-gú ê TTS, pún-lâi chhiáⁿ góa ê tông-o̍h Sēng-an tàu-tīn chòe, khó-sioh tòng bô chi̍t kò ge̍h, tō koh kā Sēng-an tiàu khì chòe Bioinfo, Ko lāu-su ê pún-tô͘. Pún-lâi koh chhiáⁿ Hank chòe-tīn lâi chòe Tâi-gú gú-im piān-sek, bô gî-gō͘ i āu-lâi bô thong-kè chu-keh-khó chit koan. Kè-e̍k ū chi̍t ê choan-jīm ê gia̍h, góa chhiáⁿ Kia̍t-ga̍k hiaⁿ lâi tàu-saⁿ-kāng. Góa ka-kī ê kè-e̍k leh ? Sui-jiân sin-chhéng--tio̍h, chóng--sī pó͘-chō͘ kim-gia̍h siuⁿ chió, só͘-í chú-chhî-jîn hùi poah chhut-lâi chhiáⁿ Lē-soat lâi Hoa-liân chòe kè-e̍k ê khang-khè.
Kám-siā lāu-pē lāu-bú, ūi-tio̍h góa beh tńg-khì Tâi-pak tha̍k-chu, in te̍k-pia̍t kā chhù koh hoan chi̍t piàn. Góa chi̍t lé-pài tòa Tâi-pak gō͘-kang, m̄-koh lāu-su tàn--lo̍h-lâi ê khang-khè chin chōe, mā bô-hoat-tō͘ choan-sim tha̍k-chu, koh-khah hāi ê, Gio̍k-lêng ùi 11 ge̍h khai-sí, khó-lêng sī seng-o̍ah siuⁿ kín-tiuⁿ, liân-sòa nn̄g kò ge̍h ūi-tn̂g bô sòng-khòai. Só͘-í góa liû-chit thêng-sin ûi-chhî chi̍t ha̍k-kî, liáu-āu tō koh tńg-lâi kà-chu, thang kā lāu-su kóng góa bōe-tàng tiāⁿ-tiāⁿ tī Tâi-pak.
Chu-keh-khó sī chi̍t kiāⁿ khióng-pò͘ ê tāi-chì, pêng-kun chi̍t kài ū 1/3 ê tông-o̍h in-ūi bô thong-kè chu-keh-khó hông thòe-ha̍k, chhiūⁿ góa chit-khóan nî-hè khah tōa ê lāu ha̍k-seng, ap-le̍k iû-kî khah tōa. 2005 nî 3 ge̍h, tē it kho Complexity án-nóa kè ê ? In-ūi tè tio̍h tha̍k-chu-hōe ê kî-tiong kúi pái, kám-siā lī-hāi ê Ông Hông-lûn tông-o̍h. 2005 nî 10 ge̍h koh khó kè Algorithm kah AI, ē-kì-e khó-chhì chêng ê lé-pâi, Lêng-ông hong-thai lâi, Kiat-an ê chhù, chhù-téng sià chú lo̍h-lâi, Bí-lūn-á ê chhù, po-lê-thang-á phòa--khì, thêng-chúi nn̄g kang, iah bōe-hù chhú-lí, pau-ho̍k-á khóan--leh tō kín piàⁿ khì Tâi-pak chún-pī khó-chhì, sim-koaⁿ-thâu phi̍t-pho̍k-chhái. 2006 nî 3 ge̍h chòe-āu chi̍t kho Architecture bô kè, ap-le̍k koh piàn tōa, nî kè 40, hiông-hiông kám-kah chiân-tô͘ bông-bông, 2006 nî 10 ge̍h chòe-āu chi̍t pái ê ki-hōe, chóng-sǹg ôan-sêng tē sì kho chu-keh-khó, ná-chhiūⁿ í-keng keng-le̍k chi̍t-sì-lâng hiah-nī kú.
Tha̍k phok-sū-pan ê kî-kan, tú-tio̍h 3-pái gin-á in-ūi hì-iām tòa īⁿ, Gio̍k-lêng siōng-pan cháu bōe khui kha, só͘-í sī góa khì pīⁿ-īⁿ khùn, ē-kì-ê ū chi̍t-piàn, chai-iáⁿ beh tòa īⁿ, kín cháu-khì tô͘-su-kóan chioh chi̍t pún “Chhèng-phàu, pīⁿ-khún kah kǹg-thih”, lī-iōng tòa tī pīⁿ-īⁿ ê sî-kan tha̍k ôan, che sī Khîn-hōaN hiaⁿ kài-siāu góa tha̍k ê. Chit tōaⁿ sî-kan, góa koh ū tha̍k “Tiūⁿ-niû sè-kài”, “chi̍t tháng ō-á”, “Hun-lân keng-iàn”, “Tâi-ôan chhú-hun” i̍ téng-téng ê chu, lâi pâi-kái sim-thâu ê ut-chut, tāi-pō͘-hūn sī tī hé-chhia téng tha̍k ôan ê. Koh ū chi̍t tōaⁿ sî-kan, chi̍t thàu-chá khí-lâi seng sńg chi̍t ê Sudoku, chiām-sî kā chòe bōe ôan ê khang-khè khǹg chi̍t piⁿ.
Pâi-kái ut-chut, góa koh ū chòe pa̍t-hāng, pau-koah khì chham-ka Google sió kang-khū pí-sài. Thiaⁿ Kán Li̍p-hong lāu-su kóng, góa ê Tâi-hôa sû-tián sió kang-khū ū ji̍p-ûi, chóng--sī, āu--lâi su hō͘ sǹg-miā ê sió kang-khū. Kám-siā Lí Chì-kiông lāu-su, i chio góa khiâ khóng-bêng-chhia, 2008 nî saⁿ-ge̍h góa ū tī 20 tiám-cheng í-lāi ôan-sêng 300 khi-lo, tit-tio̍h chi̍t tiuⁿ chèng-su. Kám-siā Tō͘ Chèng-sèng pō͘-tiúⁿ, i hō͘ Kok-gú-bûn kēng-sài cheng-ka Tâi-gú pheng-im pí-sài, hō͘ góa ū ki-hōe tit-tio̍h siā-hōe-cho͘ tē it miâ, i koh sak thui-tián bú-gú kia̍t-chhut kòng-hiàn-chióng, hō͘ góa ū ki-hōe tio̍h chi̍t ê chióng.
Kè-e̍k ê pō͘-hūn, tha̍k phok-sū-pan ê chit tōaⁿ sî-kan, chin hó-ūn, chi̍p-hêng sì ê Kok-kho-hōe kè-e̍k, lēng-gōa, kám-siā Lī Heng-chhiong lāu-su, tī i ê chhui-chiàn hā, góa chi̍p-hêng chi̍t ê Tâi-bûn-kóan ê kè-e̍k, mā kám-siā Tiuⁿ Iām-hiàn lāu-su, i hō͘ góa ki-hōe, sin-chhéng tio̍h Kok-sú-kóan ê kè-e̍k, chòe Tâi-gú-bûn ūn-tōng ê hóng-tâm, kám-siā Bí-chhin, i thòe góa kā siōng khùn-lân ê hóng-tâm ê pō͘-hūn chhú-lí hó, Kok-sú-kóan chit pún chu, 2008 nî sì-ge̍h chhut-pan 800 pún, poeh-ge̍h tō bōe ôan a.
Mā kám-siā Ha̍k-khiam hiaⁿ, Khîn-hōaⁿ hiaⁿ, Ûi-bûn, Gô͘ Chiau-sin i-su, Si-chong hiaⁿ kah Sò͘-eng, in iau-chhiáⁿ góa chòe in ê ke-e̍k ê kiōng-tông chú-chhî-jîn, só͘-í góa ê keng-le̍k ē-tàng siá kah lò-lò-tn̂g J
Kám-siā Û Bêng-heng lāu-su, i kā góa iau-kó, hō͘ góa hoat-piáu góa ê tē it phiⁿ kok-chè kî-khan lūn-bûn, koh lâi kám-siā Lâu Chiau-lín kah Tân Pek-lîm lāu-su, in ê iau-kó sī tē jī phiⁿ. Kám-siā Tân Sìn-hi lāu-su, in-ūi i ê iau-chhiáⁿ, hō͘ góa ū ki-hōe chòe Chu-sìn jī ha̍k-mn̂g ê kui-ōe úi-ôan, thê-chhut góa tùi pún-thó͘ gú-giân chu-sìn chhú-lí ê kiàn-gī.
Kám-siā Tâi-tang tāi-ha̍k Tâi-gú-só͘ ê ha̍k-seng, sui-jiân hioh-jo̍ah ta̍k lé-pái cháu Tâi-tang put-chí-á sin-khó͘, m̄-koh in jīn-chin kah chun-tiōng lāu-su ê thāi-tō͘, hō͘ góa kám-siū tio̍h chòe lāu-su ê chun-giâm.
Khó-lêng koh ū chi̍t kóa lâng góa bô kóng--tio̍h, m̄-sī lín bô tiōng-iàu, sī góa kì-tì bái.
Tē it pái ji̍p Tâi-tāi, sī 1984 nî khó tio̍h Chu-sìn-hē, tō͘-kè jîn-seng cheng-chhái ê saⁿ tang gōa, kiàn-li̍p kè-ta̍t-koan kah Tâi-ôan ì-sek. Tē jī pái ji̍p Tâi-tāi sī 1994 nî tī Tâi-tāi tiān-sòan tiong-sim chia̍h thâu-lō͘, hit-chūn thé-hōe Tâi-ôan tōa-soaⁿ ê súi, mā ôan-sêng chiong-sin tāi-sū. Tē saⁿ pái ji̍p Tâi-tāi, tō-sī chit pái tha̍k phok-sū-pan, hi-bōng ē-tàng hō͘ góa chhē tio̍h khah ūn-tēng ê thâu-lō͘.
Nî-hè tōa, tāi-chì chōe, an-ne tha̍k-chu chin sńg sin-thé, chit sì tang pòaⁿ í-lâi, ba̍k-chiu ū ló-hoe, koh tio̍h pa̍h-lāi-chiong, chhùi-khí chhut būn-tôe, koaⁿ-kong-lêng chí-sò͘ phian kôan, siⁿ phê-chôa, kha-tóe mā ē thiàⁿ, chôan-chôan lóng-sī pīⁿ. Góa kî-si̍t m̄ chai-iáⁿ tha̍k phok-sū-pan sī m̄-sī chèng-khak ê koat-tēng, chóng--sī, Tâi-gú-bûn chiâⁿ-chòe góa it-seng ê chì-gia̍p, che sī m̄-bián giâu-gî ê.
Chòe-āu, beh kám-siā Tâi-gú-bûn-kài chōe-chōe ê pêng-iú, in-ūi ū ta̍k-ke ê phah-piàⁿ, góa chiah ū ki-hōe chòe chit ê tôe-bo̍k. Tâi-gú-bûn ūn-tōng ê lō͘ iah-koh chin kú-tn̂g, lán chòe-tīn kè-sio̍k kiâⁿ lo̍h-khì, ǹg-bāng Tâi-gú-bûn chhut-thâu-thiⁿ !
ps: Lūn-bûn kàu-sî ē chiūⁿ-bāng, chit phiⁿ siā-sû ē khǹg tī góa ê Blog, http://ungian.pixnet.net/blog/post/25236012.
--
Iunn Un-gian 楊允言
Tai-han Chu-koan-he Chou-li kau-siu大漢資管系助理教授
Tai-tai Chu-kang-he Phok-su hau-soan-jin 台大資工系博士候選人
Re: Re: [tgb] goa e lunbun e Acknowledgments
From: 蕭平治
Date: 2009-01-11 22:29:05
Un-gian hiann kap tak-ke peng-an:
Khoann-tioh Un-gian e bun-chiunn, sit-chai chin kam-tong kap kam-un, u i e phah-piann, lan TGB chiah u chin-che kang-ku thang iong, u chin-che chu-liau thang chham-kho.
goa ka tai-bun pou-hun cope ti hu-kiann hou tak-ke khah hong-pian thak.
phok-a-siann ka Un-gian kau-siu kou-le--chit-e.
Lah-jih
----- Original Message -----
From: Iunn Un-gian
To: Tai-gu-bang
Sent: Sunday, January 11, 2009 9:14 PM
Subject: [tgb] goa e lunbun e Acknowledgments
Takke ho :
U chhubi e peng-iu thangn khoaNmai, chitcham-a khah bo-eng, sinthe ma bosiaN hose, thaukhak gonggong, kiaN u laukau chinchoe taichi :(
Suijian thaucheng u tam-poh-a Engbun, mkoh aupiah to long iong POJ sia, nasi u goa ai kamsia e lang, bo sia jipkhi, chhiaN ka goa thechhiN, loulat !
Ungian 1.11
Acknowledgments
I started the written Taiwanese works in 1987 when I was an under student, did the written Taiwanese processing related researches from 1999. and re-entered NTU CSIE as an old student form 2004. I have always believed that to work on this field is a worthwhile endeavor. Someone has ever told me that the written Taiwanese is my whole life career.
I am very grateful to Professor Kao, Cheng-yan, my advisor, who encouraged me to select this topic and made some related reasearch opportunities for me. My appreciation also goes to reaearch fellow Chen, Keh-jiann, my co-advisor, who generously provide many resources of Chinese language processing to me. Many thanks to Professor Chang, Jason S., Lee, Hsi-Jian, Chen, Hsin-hsi, Liu, Chao-Lin, Yu, Ming-shing, Lí, Khîn-huānn, and Gao, Zhao-ming, they are my committee members and give me many constructive suggestions.
Thanks to Tiunn, Ha̍k-khiam, who is my academic partner. Thanks to Professor Lyu, Yuh-dauh, Doctor Tiunn, Ho̍k-chû, they correct my English writing of this dissertation. Thanks to Professor Tiunn, Ju-hong, he teached me some lingustic terms which confused me.
OK, I will leave space for my mother tongue. The following content will be written in Taiwanese.
Iōng ka-kī ê bú-gú siá, siá liáu khah kín, thang khah kín pit-gia̍p J
Ùi 1993 nî gián-kiù-só͘ pi̍t-gia̍p liáu-āu khai-sí kóng. Hit-chūn tùi lâu tī ha̍k-su̍t-kài si̍t-chāi bô chhù-bī, chòe Tâi-gú-bûn ūn-tōng khah si̍t-chāi. Góa seng kè-sio̍k ku tī Tiong-gián-īⁿ Sû-khò͘ sió-cho͘ chia̍h thâu-lō͘, ná tih chòe Tâi-bûn kang-chok-chiá hóng-tâm. 1994 nî góa khì ín Tâi-tāi tiān-sòan tiong-sim ê thâu-lō͘, kám-siā Tân Bûn-chìn lāu-su, thiaⁿ-kóng góa ùi 60 kúi ê èng-cheng-chiá hông kéng--tio̍h, lāu-su ū tàu-saⁿ-kāng. Tī hiâ chòe ê khah tiōng-iàu ê tāi-chì, tō-sī siá tāi-ha̍k liân-khó hun-hoat thêng-sek, che sī Khó͘ Sùn-khim lāu-su hō͘ góa ê ki-hōe.
Góa mā khai-sí peh-soaⁿ, chham-ka Siā Tiông-têng teng-san hōe, koh ū chòe kàn-pō͘, se̍k-sāi chin chōe hó pêng-iú. Kám-siā Kì Chhun-heng ê kài-siāu, in-ūi peh-soaⁿ, góa se̍k-sāi Gio̍k-lêng, liáu-āu kiat-hun. Bi̍t-go̍at ê tē it chām, sī tè Siā Tiông-têng teng-san-hōe ê pêng-iú chòe-tīn peh Gio̍k-san, chòe chi̍t kiāⁿ tiōng-iàu ê tāi-chì, chit hāng tāi-chì, it-ti̍t kàu 12 tang āu chiah ū mûi-thé pò-tō. Góa koh ta̍k lé-pái kò͘-tēng chi̍t àm tī Tâi-ôan ê Tiàm chòe gī-kang, thâu-ke A-sam-ko kah Biāu-lêng-chí tùi Tâi-ôan ê ài, sī góa chiok kèng-pōe ê.
In-ūi peh-soaⁿ, jú lâi jú kám-kah tòa tī Tâi-pak si̍t-chāi sī chiok kan-khó͘ ê tāi-chì. Góa khai-sí chhē só͘-chāi, ū soaⁿ koh lī to͘-chhī khah hn̄g ê, ū Hoa-liân, Tâi-tang kah Lâm-tâu. 1996 nî, in-ūi chhē-tio̍h Hoa-liân ê thâu-lō͘, tī lāu-pē lāu-bú kah Gio̍k-lêng lóng bô chi-chhî ê chêng-hêng hā, kā Tâi-tāi ê thâu-lō͘ sî-tiāu, cháu lâi Hoa-liân.
1996 nî, Hoa-liân iah-koh ū pe̍h-sek khióng-pò͘ ê khì-hun, góa bô kā lí phiàn!
Hó ka-chài chi̍t tang āu Gio̍k-lêng tiàu lâi Hoa-liân, só͘-í seng-o̍ah thang khah ún-tēng. Gún tī Hoa-liân bóe chhù, Tan-hông kah Ka-chhái mā sio liân-sòa chhut-sì.
Seng-o̍ah ún-tēng bô piáu-sī thâu-lō͘ ún-tēng, góa tī Hoa-liân, saⁿ tang ōaⁿ gō͘ ê thâu-lō͘. Góa iah-sī hoat-kak, nā-sī beh chòe Tâi-gú-bûn, tī ha̍k-su̍t-kài iah-sī khah hó-sè. 1999 nî, góa ji̍p-lâi Tāi-hàn ki-su̍t ha̍k-īⁿ.
Kám-siā Ha̍k-khiam hiaⁿ, i chin khòaⁿ-tiōng góa, ū-sî-á hō͘ góa ki-hōe khì i ê pan ián-káng/siōng-khò, mā ū chiap kè-e̍k, pun keng-hùi hō͘ góa tàu chòe bāng-chām.
Góa khai-sí kiàn-li̍p Tâi-gú-bûn gián-kiù ê ki-chhó͘, Tâi-hôa sû-tián, Tâi-gú jī-tián, gú-liāu-khò͘, Sio̍k-gú, Koa-iâu, Chhiò-khe-tāi téng-téng.
Góa siūⁿ-beh kái-tô͘, 1999 nî pat tha̍k kè Tong-hôa Cho̍k-kûn só͘ chāi-chit choan-pan chi̍t ha̍k-kî, 2002 nî khì khó Sêng-tāi Tâi-bûn-hē phok-sū-pan, kám-siā Lîm Sìn-kian bo̍k-su thê-kiong sok-sià hō͘ góa tòa. Sêng-tāi bô khó tiâu, tû-liáu ka-kī bô châi-tiāu, thiaⁿ-kong koh-khah chú-iàu ê gôan-in sī lāi-tóe ū-lâng chiok chheh chòe Tâi-gú ê. Kám-siā Lī Heng-chhiong kàu-siū, i khó-lêng kám-kah ti̍t-chiap kā góa kóng khó phok-sū-pan bô bāng tùi góa ê táⁿ-kek siuⁿ tōa, só͘-í kiàn-gī góa ùi góa gôan-lâi ê choan-gia̍p chit-pêng lâi seng-téng khòaⁿ-māi. Kám-siā Tēⁿ Liông-úi làu-siū, i hiòng góa iau kó, siá chi̍t phiⁿ lūn-bûn tâu khì IJSL, khó-sioh āu--lâi chit pún Special Issue on Taiwanese pēng bô chhut-pán, kám-siā Hông-giâu, i tap-èng chòe-tīn siá chit phiⁿ lūn-būn, i ê Eng-bûn chiok chán ê.
In-ūi ū chit phiⁿ lūn-bûn, góa tō sin-chhéng seng-téng, kám-siā Kán Li̍p-hong lāu-su, i siông-sòe khòaⁿ góa seng-téng ê chu-liāu, hō͘ góa chin chōe kiàn-gī, i kā góa kóng, in-ūi chin-chōe lâng bô liáu-kái góa tih chòe e5 mi̍h-kiāⁿ, só͘-í seng-téng ê chu-liāu ài lēng-gōa siá chi̍t hūn Proposal, kau-tài Tâi-gú-bûn chū-jiân gú-giân chhú-lí gián-kiù ê tiōng-iàu-sèng. Seng-téng sàng-sím ê sî-kan, tán chin kú chiah ū siau-sit, góa chin hó-ūn, sūn-lī seng-téng chòe chō͘-lí kàu-siū.
Kán Li̍p-hong lāu-su koh ū kā góa kóng chi̍t ê chin tiōng-iàu ê koan-liām, i kā góa kóng, sî-kan kàu--a, tō ài chòe kai chòe ê tāi-chì, chit kù ōe góa ū kā kì tī sim-koaⁿ tóe. Só͘-í, tī seng-téng kiat-kó chhut-lâi chìn-chêng, góa khai-sí sin-chhéng kok-kho-hōe kè-e̍k. Lēng-gōa, Tēⁿ Liông-úi kàu-siū hit-chūn tī Kau-tāi, i hi-bōng góa ē-tàng khì Chheng-hôa kè-sio̍k tha̍k phok-sū-pan.
Góa khai-sí liân-lo̍k, pau-koah Tiuⁿ Chùn-sēng lāu-su, āu-lâi mā koh liân-lo̍k Lí Sek-kian lāu-su kah Tân Sìn-hi lāu-su. In piáu-sī hoan-gêng, m̄-koh kám-kah chòe Tâi-gú gián-kiù beh pi̍t-gia̍p sī ū khùn-lân ê. Chha-put-to tī chit ê sî-chūn, in-ūi Ko Sêng-iām lāu-su pān chi̍t tiûⁿ Tâi-gú-bûn siong-koan ê gián-thó-hōe, hōe-āu chòe-tīn chia̍h-pn̄g ê sî, i kiò góa tńg-lâi Tâi-tāi Chu-sìn-hē tha̍k, tō chòe Tâi-gú-bûn hong-bīn. Góa tńg-khì siūⁿ chi̍t lé-pài, koh kah Ko lāu-su liân-lo̍k, khak-jīm, liáu-āu chôaⁿ-á koat--lo̍h-lâi, khai-sí lâi chún-pí.
2004 nî, chha-put-to kāng chi̍t ê sî-chūn, seng-téng thong-kè, phok-sú-pan lo̍k-chhú, Kok-kho-hōe kè-e̍k sin-chhéng--tio̍h, Tan-hông mā beh ji̍p Hù-sió. Ūi-tio̍h Gio̍k-lêng chhōa gín-á hong-piān, gún ùi Kiat-an poaⁿ lâi Bí-lūn-á, tī Hù-sió āu-piah-mn̂g bóe chi̍t keng a-phà-toh. Góa siūⁿ-kóng choan-sim tha̍k khah khòai pi̍t-gia̍p, só͘-í Tāi-hàn chit pêng sin-chheng liû-chit thêng-sin.
Ko lāu-su chit ê sî-chūn chhéng-tio̍h Tâi-bûn-kóan ê kè-e̍k, beh chòe Tâi-gú ê TTS, pún-lâi chhiáⁿ góa ê tông-o̍h Sēng-an tàu-tīn chòe, khó-sioh tòng bô chi̍t kò ge̍h, tō koh kā Sēng-an tiàu khì chòe Bioinfo, Ko lāu-su ê pún-tô͘. Pún-lâi koh chhiáⁿ Hank chòe-tīn lâi chòe Tâi-gú gú-im piān-sek, bô gî-gō͘ i āu-lâi bô thong-kè chu-keh-khó chit koan. Kè-e̍k ū chi̍t ê choan-jīm ê gia̍h, góa chhiáⁿ Kia̍t-ga̍k hiaⁿ lâi tàu-saⁿ-kāng. Góa ka-kī ê kè-e̍k leh ? Sui-jiân sin-chhéng--tio̍h, chóng--sī pó͘-chō͘ kim-gia̍h siuⁿ chió, só͘-í chú-chhî-jîn hùi poah chhut-lâi chhiáⁿ Lē-soat lâi Hoa-liân chòe kè-e̍k ê khang-khè.
Kám-siā lāu-pē lāu-bú, ūi-tio̍h góa beh tńg-khì Tâi-pak tha̍k-chu, in te̍k-pia̍t kā chhù koh hoan chi̍t piàn. Góa chi̍t lé-pài tòa Tâi-pak gō͘-kang, m̄-koh lāu-su tàn--lo̍h-lâi ê khang-khè chin chōe, mā bô-hoat-tō͘ choan-sim tha̍k-chu, koh-khah hāi ê, Gio̍k-lêng ùi 11 ge̍h khai-sí, khó-lêng sī seng-o̍ah siuⁿ kín-tiuⁿ, liân-sòa nn̄g kò ge̍h ūi-tn̂g bô sòng-khòai. Só͘-í góa liû-chit thêng-sin ûi-chhî chi̍t ha̍k-kî, liáu-āu tō koh tńg-lâi kà-chu, thang kā lāu-su kóng góa bōe-tàng tiāⁿ-tiāⁿ tī Tâi-pak.
Chu-keh-khó sī chi̍t kiāⁿ khióng-pò͘ ê tāi-chì, pêng-kun chi̍t kài ū 1/3 ê tông-o̍h in-ūi bô thong-kè chu-keh-khó hông thòe-ha̍k, chhiūⁿ góa chit-khóan nî-hè khah tōa ê lāu ha̍k-seng, ap-le̍k iû-kî khah tōa. 2005 nî 3 ge̍h, tē it kho Complexity án-nóa kè ê ? In-ūi tè tio̍h tha̍k-chu-hōe ê kî-tiong kúi pái, kám-siā lī-hāi ê Ông Hông-lûn tông-o̍h. 2005 nî 10 ge̍h koh khó kè Algorithm kah AI, ē-kì-e khó-chhì chêng ê lé-pâi, Lêng-ông hong-thai lâi, Kiat-an ê chhù, chhù-téng sià chú lo̍h-lâi, Bí-lūn-á ê chhù, po-lê-thang-á phòa--khì, thêng-chúi nn̄g kang, iah bōe-hù chhú-lí, pau-ho̍k-á khóan--leh tō kín piàⁿ khì Tâi-pak chún-pī khó-chhì, sim-koaⁿ-thâu phi̍t-pho̍k-chhái. 2006 nî 3 ge̍h chòe-āu chi̍t kho Architecture bô kè, ap-le̍k koh piàn tōa, nî kè 40, hiông-hiông kám-kah chiân-tô͘ bông-bông, 2006 nî 10 ge̍h chòe-āu chi̍t pái ê ki-hōe, chóng-sǹg ôan-sêng tē sì kho chu-keh-khó, ná-chhiūⁿ í-keng keng-le̍k chi̍t-sì-lâng hiah-nī kú.
Tha̍k phok-sū-pan ê kî-kan, tú-tio̍h 3-pái gin-á in-ūi hì-iām tòa īⁿ, Gio̍k-lêng siōng-pan cháu bōe khui kha, só͘-í sī góa khì pīⁿ-īⁿ khùn, ē-kì-ê ū chi̍t-piàn, chai-iáⁿ beh tòa īⁿ, kín cháu-khì tô͘-su-kóan chioh chi̍t pún “Chhèng-phàu, pīⁿ-khún kah kǹg-thih”, lī-iōng tòa tī pīⁿ-īⁿ ê sî-kan tha̍k ôan, che sī Khîn-hōaN hiaⁿ kài-siāu góa tha̍k ê. Chit tōaⁿ sî-kan, góa koh ū tha̍k “Tiūⁿ-niû sè-kài”, “chi̍t tháng ō-á”, “Hun-lân keng-iàn”, “Tâi-ôan chhú-hun” i̍ téng-téng ê chu, lâi pâi-kái sim-thâu ê ut-chut, tāi-pō͘-hūn sī tī hé-chhia téng tha̍k ôan ê. Koh ū chi̍t tōaⁿ sî-kan, chi̍t thàu-chá khí-lâi seng sńg chi̍t ê Sudoku, chiām-sî kā chòe bōe ôan ê khang-khè khǹg chi̍t piⁿ.
Pâi-kái ut-chut, góa koh ū chòe pa̍t-hāng, pau-koah khì chham-ka Google sió kang-khū pí-sài. Thiaⁿ Kán Li̍p-hong lāu-su kóng, góa ê Tâi-hôa sû-tián sió kang-khū ū ji̍p-ûi, chóng--sī, āu--lâi su hō͘ sǹg-miā ê sió kang-khū. Kám-siā Lí Chì-kiông lāu-su, i chio góa khiâ khóng-bêng-chhia, 2008 nî saⁿ-ge̍h góa ū tī 20 tiám-cheng í-lāi ôan-sêng 300 khi-lo, tit-tio̍h chi̍t tiuⁿ chèng-su. Kám-siā Tō͘ Chèng-sèng pō͘-tiúⁿ, i hō͘ Kok-gú-bûn kēng-sài cheng-ka Tâi-gú pheng-im pí-sài, hō͘ góa ū ki-hōe tit-tio̍h siā-hōe-cho͘ tē it miâ, i koh sak thui-tián bú-gú kia̍t-chhut kòng-hiàn-chióng, hō͘ góa ū ki-hōe tio̍h chi̍t ê chióng.
Kè-e̍k ê pō͘-hūn, tha̍k phok-sū-pan ê chit tōaⁿ sî-kan, chin hó-ūn, chi̍p-hêng sì ê Kok-kho-hōe kè-e̍k, lēng-gōa, kám-siā Lī Heng-chhiong lāu-su, tī i ê chhui-chiàn hā, góa chi̍p-hêng chi̍t ê Tâi-bûn-kóan ê kè-e̍k, mā kám-siā Tiuⁿ Iām-hiàn lāu-su, i hō͘ góa ki-hōe, sin-chhéng tio̍h Kok-sú-kóan ê kè-e̍k, chòe Tâi-gú-bûn ūn-tōng ê hóng-tâm, kám-siā Bí-chhin, i thòe góa kā siōng khùn-lân ê hóng-tâm ê pō͘-hūn chhú-lí hó, Kok-sú-kóan chit pún chu, 2008 nî sì-ge̍h chhut-pan 800 pún, poeh-ge̍h tō bōe ôan a.
Mā kám-siā Ha̍k-khiam hiaⁿ, Khîn-hōaⁿ hiaⁿ, Ûi-bûn, Gô͘ Chiau-sin i-su, Si-chong hiaⁿ kah Sò͘-eng, in iau-chhiáⁿ góa chòe in ê ke-e̍k ê kiōng-tông chú-chhî-jîn, só͘-í góa ê keng-le̍k ē-tàng siá kah lò-lò-tn̂g J
Kám-siā Û Bêng-heng lāu-su, i kā góa iau-kó, hō͘ góa hoat-piáu góa ê tē it phiⁿ kok-chè kî-khan lūn-bûn, koh lâi kám-siā Lâu Chiau-lín kah Tân Pek-lîm lāu-su, in ê iau-kó sī tē jī phiⁿ. Kám-siā Tân Sìn-hi lāu-su, in-ūi i ê iau-chhiáⁿ, hō͘ góa ū ki-hōe chòe Chu-sìn jī ha̍k-mn̂g ê kui-ōe úi-ôan, thê-chhut góa tùi pún-thó͘ gú-giân chu-sìn chhú-lí ê kiàn-gī.
Kám-siā Tâi-tang tāi-ha̍k Tâi-gú-só͘ ê ha̍k-seng, sui-jiân hioh-jo̍ah ta̍k lé-pái cháu Tâi-tang put-chí-á sin-khó͘, m̄-koh in jīn-chin kah chun-tiōng lāu-su ê thāi-tō͘, hō͘ góa kám-siū tio̍h chòe lāu-su ê chun-giâm.
Khó-lêng koh ū chi̍t kóa lâng góa bô kóng--tio̍h, m̄-sī lín bô tiōng-iàu, sī góa kì-tì bái.
Tē it pái ji̍p Tâi-tāi, sī 1984 nî khó tio̍h Chu-sìn-hē, tō͘-kè jîn-seng cheng-chhái ê saⁿ tang gōa, kiàn-li̍p kè-ta̍t-koan kah Tâi-ôan ì-sek. Tē jī pái ji̍p Tâi-tāi sī 1994 nî tī Tâi-tāi tiān-sòan tiong-sim chia̍h thâu-lō͘, hit-chūn thé-hōe Tâi-ôan tōa-soaⁿ ê súi, mā ôan-sêng chiong-sin tāi-sū. Tē saⁿ pái ji̍p Tâi-tāi, tō-sī chit pái tha̍k phok-sū-pan, hi-bōng ē-tàng hō͘ góa chhē tio̍h khah ūn-tēng ê thâu-lō͘.
Nî-hè tōa, tāi-chì chōe, an-ne tha̍k-chu chin sńg sin-thé, chit sì tang pòaⁿ í-lâi, ba̍k-chiu ū ló-hoe, koh tio̍h pa̍h-lāi-chiong, chhùi-khí chhut būn-tôe, koaⁿ-kong-lêng chí-sò͘ phian kôan, siⁿ phê-chôa, kha-tóe mā ē thiàⁿ, chôan-chôan lóng-sī pīⁿ. Góa kî-si̍t m̄ chai-iáⁿ tha̍k phok-sū-pan sī m̄-sī chèng-khak ê koat-tēng, chóng--sī, Tâi-gú-bûn chiâⁿ-chòe góa it-seng ê chì-gia̍p, che sī m̄-bián giâu-gî ê.
Chòe-āu, beh kám-siā Tâi-gú-bûn-kài chōe-chōe ê pêng-iú, in-ūi ū ta̍k-ke ê phah-piàⁿ, góa chiah ū ki-hōe chòe chit ê tôe-bo̍k. Tâi-gú-bûn ūn-tōng ê lō͘ iah-koh chin kú-tn̂g, lán chòe-tīn kè-sio̍k kiâⁿ lo̍h-khì, ǹg-bāng Tâi-gú-bûn chhut-thâu-thiⁿ !
ps: Lūn-bûn kàu-sî ē chiūⁿ-bāng, chit phiⁿ siā-sû ē khǹg tī góa ê Blog, http://ungian.pixnet.net/blog/post/25236012.
-- Iunn Un-gian 楊允言 Tai-han Chu-koan-he Chou-li kau-siu大漢資管系助理教授 Tai-tai Chu-kang-he Phok-su hau-soan-jin 台大資工系博士候選人
Re: Re: [tgb] Re: goa e lunbun e Acknowledgments
From: 施俊州
Date: 2009-01-12 01:37:18
Tsiok Un-gian hiann
1/16 sun-li sing-kong.
Tsun-tsiu.
在 2009/1/11,蕭平治 撰寫:
Un-gian hiann kap tak-ke peng-an:
Khoann-tioh Un-gian e bun-chiunn, sit-chai chin kam-tong kap kam-un, u i e phah-piann, lan TGB chiah u chin-che kang-ku thang iong, u chin-che chu-liau thang chham-kho.
goa ka tai-bun pou-hun cope ti hu-kiann hou tak-ke khah hong-pian thak.
phok-a-siann ka Un-gian kau-siu kou-le--chit-e.
Lah-jih
----- Original Message -----
From: Iunn Un-gian
To: Tai-gu-bang
Sent: Sunday, January 11, 2009 9:14 PM
Subject: [tgb] goa e lunbun e Acknowledgments
Takke ho :
U chhubi e peng-iu thangn khoaNmai, chitcham-a khah bo-eng, sinthe ma bosiaN hose, thaukhak gonggong, kiaN u laukau chinchoe taichi :(
Suijian thaucheng u tam-poh-a Engbun, mkoh aupiah to long iong POJ sia, nasi u goa ai kamsia e lang, bo sia jipkhi, chhiaN ka goa thechhiN, loulat !
Ungian 1.11
Acknowledgments
I started the written Taiwanese works in 1987 when I was an under student, did the written Taiwanese processing related researches from 1999. and re-entered NTU CSIE as an old student form 2004. I have always believed that to work on this field is a worthwhile endeavor. Someone has ever told me that the written Taiwanese is my whole life career.
I am very grateful to Professor Kao, Cheng-yan, my advisor, who encouraged me to select this topic and made some related reasearch opportunities for me. My appreciation also goes to reaearch fellow Chen, Keh-jiann, my co-advisor, who generously provide many resources of Chinese language processing to me. Many thanks to Professor Chang, Jason S., Lee, Hsi-Jian, Chen, Hsin-hsi, Liu, Chao-Lin, Yu, Ming-shing, Lí, Khîn-huānn, and Gao, Zhao-ming, they are my committee members and give me many constructive suggestions.
Thanks to Tiunn, Ha̍k-khiam, who is my academic partner. Thanks to Professor Lyu, Yuh-dauh, Doctor Tiunn, Ho̍k-chû, they correct my English writing of this dissertation. Thanks to Professor Tiunn, Ju-hong, he teached me some lingustic terms which confused me.
OK, I will leave space for my mother tongue. The following content will be written in Taiwanese.
Iōng ka-kī ê bú-gú siá, siá liáu khah kín, thang khah kín pit-gia̍p J
Ùi 1993 nî gián-kiù-só͘ pi̍t-gia̍p liáu-āu khai-sí kóng. Hit-chūn tùi lâu tī ha̍k-su̍t-kài si̍t-chāi bô chhù-bī, chòe Tâi-gú-bûn ūn-tōng khah si̍t-chāi. Góa seng kè-sio̍k ku tī Tiong-gián-īⁿ Sû-khò͘ sió-cho͘ chia̍h thâu-lō͘, ná tih chòe Tâi-bûn kang-chok-chiá hóng-tâm. 1994 nî góa khì ín Tâi-tāi tiān-sòan tiong-sim ê thâu-lō͘, kám-siā Tân Bûn-chìn lāu-su, thiaⁿ-kóng góa ùi 60 kúi ê èng-cheng-chiá hông kéng--tio̍h, lāu-su ū tàu-saⁿ-kāng. Tī hiâ chòe ê khah tiōng-iàu ê tāi-chì, tō-sī siá tāi-ha̍k liân-khó hun-hoat thêng-sek, che sī Khó͘ Sùn-khim lāu-su hō͘ góa ê ki-hōe.
Góa mā khai-sí peh-soaⁿ, chham-ka Siā Tiông-têng teng-san hōe, koh ū chòe kàn-pō͘, se̍k-sāi chin chōe hó pêng-iú. Kám-siā Kì Chhun-heng ê kài-siāu, in-ūi peh-soaⁿ, góa se̍k-sāi Gio̍k-lêng, liáu-āu kiat-hun. Bi̍t-go̍at ê tē it chām, sī tè Siā Tiông-têng teng-san-hōe ê pêng-iú chòe-tīn peh Gio̍k-san, chòe chi̍t kiāⁿ tiōng-iàu ê tāi-chì, chit hāng tāi-chì, it-ti̍t kàu 12 tang āu chiah ū mûi-thé pò-tō. Góa koh ta̍k lé-pái kò͘-tēng chi̍t àm tī Tâi-ôan ê Tiàm chòe gī-kang, thâu-ke A-sam-ko kah Biāu-lêng-chí tùi Tâi-ôan ê ài, sī góa chiok kèng-pōe ê.
In-ūi peh-soaⁿ, jú lâi jú kám-kah tòa tī Tâi-pak si̍t-chāi sī chiok kan-khó͘ ê tāi-chì. Góa khai-sí chhē só͘-chāi, ū soaⁿ koh lī to͘-chhī khah hn̄g ê, ū Hoa-liân, Tâi-tang kah Lâm-tâu. 1996 nî, in-ūi chhē-tio̍h Hoa-liân ê thâu-lō͘, tī lāu-pē lāu-bú kah Gio̍k-lêng lóng bô chi-chhî ê chêng-hêng hā, kā Tâi-tāi ê thâu-lō͘ sî-tiāu, cháu lâi Hoa-liân.
1996 nî, Hoa-liân iah-koh ū pe̍h-sek khióng-pò͘ ê khì-hun, góa bô kā lí phiàn!
Hó ka-chài chi̍t tang āu Gio̍k-lêng tiàu lâi Hoa-liân, só͘-í seng-o̍ah thang khah ún-tēng. Gún tī Hoa-liân bóe chhù, Tan-hông kah Ka-chhái mā sio liân-sòa chhut-sì.
Seng-o̍ah ún-tēng bô piáu-sī thâu-lō͘ ún-tēng, góa tī Hoa-liân, saⁿ tang ōaⁿ gō͘ ê thâu-lō͘. Góa iah-sī hoat-kak, nā-sī beh chòe Tâi-gú-bûn, tī ha̍k-su̍t-kài iah-sī khah hó-sè. 1999 nî, góa ji̍p-lâi Tāi-hàn ki-su̍t ha̍k-īⁿ.
Kám-siā Ha̍k-khiam hiaⁿ, i chin khòaⁿ-tiōng góa, ū-sî-á hō͘ góa ki-hōe khì i ê pan ián-káng/siōng-khò, mā ū chiap kè-e̍k, pun keng-hùi hō͘ góa tàu chòe bāng-chām.
Góa khai-sí kiàn-li̍p Tâi-gú-bûn gián-kiù ê ki-chhó͘, Tâi-hôa sû-tián, Tâi-gú jī-tián, gú-liāu-khò͘, Sio̍k-gú, Koa-iâu, Chhiò-khe-tāi téng-téng.
Góa siūⁿ-beh kái-tô͘, 1999 nî pat tha̍k kè Tong-hôa Cho̍k-kûn só͘ chāi-chit choan-pan chi̍t ha̍k-kî, 2002 nî khì khó Sêng-tāi Tâi-bûn-hē phok-sū-pan, kám-siā Lîm Sìn-kian bo̍k-su thê-kiong sok-sià hō͘ góa tòa. Sêng-tāi bô khó tiâu, tû-liáu ka-kī bô châi-tiāu, thiaⁿ-kong koh-khah chú-iàu ê gôan-in sī lāi-tóe ū-lâng chiok chheh chòe Tâi-gú ê. Kám-siā Lī Heng-chhiong kàu-siū, i khó-lêng kám-kah ti̍t-chiap kā góa kóng khó phok-sū-pan bô bāng tùi góa ê táⁿ-kek siuⁿ tōa, só͘-í kiàn-gī góa ùi góa gôan-lâi ê choan-gia̍p chit-pêng lâi seng-téng khòaⁿ-māi. Kám-siā Tēⁿ Liông-úi làu-siū, i hiòng góa iau kó, siá chi̍t phiⁿ lūn-bûn tâu khì IJSL, khó-sioh āu--lâi chit pún Special Issue on Taiwanese pēng bô chhut-pán, kám-siā Hông-giâu, i tap-èng chòe-tīn siá chit phiⁿ lūn-būn, i ê Eng-bûn chiok chán ê.
In-ūi ū chit phiⁿ lūn-bûn, góa tō sin-chhéng seng-téng, kám-siā Kán Li̍p-hong lāu-su, i siông-sòe khòaⁿ góa seng-téng ê chu-liāu, hō͘ góa chin chōe kiàn-gī, i kā góa kóng, in-ūi chin-chōe lâng bô liáu-kái góa tih chòe e5 mi̍h-kiāⁿ, só͘-í seng-téng ê chu-liāu ài lēng-gōa siá chi̍t hūn Proposal, kau-tài Tâi-gú-bûn chū-jiân gú-giân chhú-lí gián-kiù ê tiōng-iàu-sèng. Seng-téng sàng-sím ê sî-kan, tán chin kú chiah ū siau-sit, góa chin hó-ūn, sūn-lī seng-téng chòe chō͘-lí kàu-siū.
Kán Li̍p-hong lāu-su koh ū kā góa kóng chi̍t ê chin tiōng-iàu ê koan-liām, i kā góa kóng, sî-kan kàu--a, tō ài chòe kai chòe ê tāi-chì, chit kù ōe góa ū kā kì tī sim-koaⁿ tóe. Só͘-í, tī seng-téng kiat-kó chhut-lâi chìn-chêng, góa khai-sí sin-chhéng kok-kho-hōe kè-e̍k. Lēng-gōa, Tēⁿ Liông-úi kàu-siū hit-chūn tī Kau-tāi, i hi-bōng góa ē-tàng khì Chheng-hôa kè-sio̍k tha̍k phok-sū-pan.
Góa khai-sí liân-lo̍k, pau-koah Tiuⁿ Chùn-sēng lāu-su, āu-lâi mā koh liân-lo̍k Lí Sek-kian lāu-su kah Tân Sìn-hi lāu-su. In piáu-sī hoan-gêng, m̄-koh kám-kah chòe Tâi-gú gián-kiù beh pi̍t-gia̍p sī ū khùn-lân ê. Chha-put-to tī chit ê sî-chūn, in-ūi Ko Sêng-iām lāu-su pān chi̍t tiûⁿ Tâi-gú-bûn siong-koan ê gián-thó-hōe, hōe-āu chòe-tīn chia̍h-pn̄g ê sî, i kiò góa tńg-lâi Tâi-tāi Chu-sìn-hē tha̍k, tō chòe Tâi-gú-bûn hong-bīn. Góa tńg-khì siūⁿ chi̍t lé-pài, koh kah Ko lāu-su liân-lo̍k, khak-jīm, liáu-āu chôaⁿ-á koat--lo̍h-lâi, khai-sí lâi chún-pí.
2004 nî, chha-put-to kāng chi̍t ê sî-chūn, seng-téng thong-kè, phok-sú-pan lo̍k-chhú, Kok-kho-hōe kè-e̍k sin-chhéng--tio̍h, Tan-hông mā beh ji̍p Hù-sió. Ūi-tio̍h Gio̍k-lêng chhōa gín-á hong-piān, gún ùi Kiat-an poaⁿ lâi Bí-lūn-á, tī Hù-sió āu-piah-mn̂g bóe chi̍t keng a-phà-toh. Góa siūⁿ-kóng choan-sim tha̍k khah khòai pi̍t-gia̍p, só͘-í Tāi-hàn chit pêng sin-chheng liû-chit thêng-sin.
Ko lāu-su chit ê sî-chūn chhéng-tio̍h Tâi-bûn-kóan ê kè-e̍k, beh chòe Tâi-gú ê TTS, pún-lâi chhiáⁿ góa ê tông-o̍h Sēng-an tàu-tīn chòe, khó-sioh tòng bô chi̍t kò ge̍h, tō koh kā Sēng-an tiàu khì chòe Bioinfo, Ko lāu-su ê pún-tô͘. Pún-lâi koh chhiáⁿ Hank chòe-tīn lâi chòe Tâi-gú gú-im piān-sek, bô gî-gō͘ i āu-lâi bô thong-kè chu-keh-khó chit koan. Kè-e̍k ū chi̍t ê choan-jīm ê gia̍h, góa chhiáⁿ Kia̍t-ga̍k hiaⁿ lâi tàu-saⁿ-kāng. Góa ka-kī ê kè-e̍k leh ? Sui-jiân sin-chhéng--tio̍h, chóng--sī pó͘-chō͘ kim-gia̍h siuⁿ chió, só͘-í chú-chhî-jîn hùi poah chhut-lâi chhiáⁿ Lē-soat lâi Hoa-liân chòe kè-e̍k ê khang-khè.
Kám-siā lāu-pē lāu-bú, ūi-tio̍h góa beh tńg-khì Tâi-pak tha̍k-chu, in te̍k-pia̍t kā chhù koh hoan chi̍t piàn. Góa chi̍t lé-pài tòa Tâi-pak gō͘-kang, m̄-koh lāu-su tàn--lo̍h-lâi ê khang-khè chin chōe, mā bô-hoat-tō͘ choan-sim tha̍k-chu, koh-khah hāi ê, Gio̍k-lêng ùi 11 ge̍h khai-sí, khó-lêng sī seng-o̍ah siuⁿ kín-tiuⁿ, liân-sòa nn̄g kò ge̍h ūi-tn̂g bô sòng-khòai. Só͘-í góa liû-chit thêng-sin ûi-chhî chi̍t ha̍k-kî, liáu-āu tō koh tńg-lâi kà-chu, thang kā lāu-su kóng góa bōe-tàng tiāⁿ-tiāⁿ tī Tâi-pak.
Chu-keh-khó sī chi̍t kiāⁿ khióng-pò͘ ê tāi-chì, pêng-kun chi̍t kài ū 1/3 ê tông-o̍h in-ūi bô thong-kè chu-keh-khó hông thòe-ha̍k, chhiūⁿ góa chit-khóan nî-hè khah tōa ê lāu ha̍k-seng, ap-le̍k iû-kî khah tōa. 2005 nî 3 ge̍h, tē it kho Complexity án-nóa kè ê ? In-ūi tè tio̍h tha̍k-chu-hōe ê kî-tiong kúi pái, kám-siā lī-hāi ê Ông Hông-lûn tông-o̍h. 2005 nî 10 ge̍h koh khó kè Algorithm kah AI, ē-kì-e khó-chhì chêng ê lé-pâi, Lêng-ông hong-thai lâi, Kiat-an ê chhù, chhù-téng sià chú lo̍h-lâi, Bí-lūn-á ê chhù, po-lê-thang-á phòa--khì, thêng-chúi nn̄g kang, iah bōe-hù chhú-lí, pau-ho̍k-á khóan--leh tō kín piàⁿ khì Tâi-pak chún-pī khó-chhì, sim-koaⁿ-thâu phi̍t-pho̍k-chhái. 2006 nî 3 ge̍h chòe-āu chi̍t kho Architecture bô kè, ap-le̍k koh piàn tōa, nî kè 40, hiông-hiông kám-kah chiân-tô͘ bông-bông, 2006 nî 10 ge̍h chòe-āu chi̍t pái ê ki-hōe, chóng-sǹg ôan-sêng tē sì kho chu-keh-khó, ná-chhiūⁿ í-keng keng-le̍k chi̍t-sì-lâng hiah-nī kú.
Tha̍k phok-sū-pan ê kî-kan, tú-tio̍h 3-pái gin-á in-ūi hì-iām tòa īⁿ, Gio̍k-lêng siōng-pan cháu bōe khui kha, só͘-í sī góa khì pīⁿ-īⁿ khùn, ē-kì-ê ū chi̍t-piàn, chai-iáⁿ beh tòa īⁿ, kín cháu-khì tô͘-su-kóan chioh chi̍t pún "Chhèng-phàu, pīⁿ-khún kah kǹg-thih", lī-iōng tòa tī pīⁿ-īⁿ ê sî-kan tha̍k ôan, che sī Khîn-hōaN hiaⁿ kài-siāu góa tha̍k ê. Chit tōaⁿ sî-kan, góa koh ū tha̍k "Tiūⁿ-niû sè-kài", "chi̍t tháng ō-á", "Hun-lân keng-iàn", "Tâi-ôan chhú-hun" i̍ téng-téng ê chu, lâi pâi-kái sim-thâu ê ut-chut, tāi-pō͘-hūn sī tī hé-chhia téng tha̍k ôan ê. Koh ū chi̍t tōaⁿ sî-kan, chi̍t thàu-chá khí-lâi seng sńg chi̍t ê Sudoku, chiām-sî kā chòe bōe ôan ê khang-khè khǹg chi̍t piⁿ.
Pâi-kái ut-chut, góa koh ū chòe pa̍t-hāng, pau-koah khì chham-ka Google sió kang-khū pí-sài. Thiaⁿ Kán Li̍p-hong lāu-su kóng, góa ê Tâi-hôa sû-tián sió kang-khū ū ji̍p-ûi, chóng--sī, āu--lâi su hō͘ sǹg-miā ê sió kang-khū. Kám-siā Lí Chì-kiông lāu-su, i chio góa khiâ khóng-bêng-chhia, 2008 nî saⁿ-ge̍h góa ū tī 20 tiám-cheng í-lāi ôan-sêng 300 khi-lo, tit-tio̍h chi̍t tiuⁿ chèng-su. Kám-siā Tō͘ Chèng-sèng pō͘-tiúⁿ, i hō͘ Kok-gú-bûn kēng-sài cheng-ka Tâi-gú pheng-im pí-sài, hō͘ góa ū ki-hōe tit-tio̍h siā-hōe-cho͘ tē it miâ, i koh sak thui-tián bú-gú kia̍t-chhut kòng-hiàn-chióng, hō͘ góa ū ki-hōe tio̍h chi̍t ê chióng.
Kè-e̍k ê pō͘-hūn, tha̍k phok-sū-pan ê chit tōaⁿ sî-kan, chin hó-ūn, chi̍p-hêng sì ê Kok-kho-hōe kè-e̍k, lēng-gōa, kám-siā Lī Heng-chhiong lāu-su, tī i ê chhui-chiàn hā, góa chi̍p-hêng chi̍t ê Tâi-bûn-kóan ê kè-e̍k, mā kám-siā Tiuⁿ Iām-hiàn lāu-su, i hō͘ góa ki-hōe, sin-chhéng tio̍h Kok-sú-kóan ê kè-e̍k, chòe Tâi-gú-bûn ūn-tōng ê hóng-tâm, kám-siā Bí-chhin, i thòe góa kā siōng khùn-lân ê hóng-tâm ê pō͘-hūn chhú-lí hó, Kok-sú-kóan chit pún chu, 2008 nî sì-ge̍h chhut-pan 800 pún, poeh-ge̍h tō bōe ôan a.
Mā kám-siā Ha̍k-khiam hiaⁿ, Khîn-hōaⁿ hiaⁿ, Ûi-bûn, Gô͘ Chiau-sin i-su, Si-chong hiaⁿ kah Sò͘-eng, in iau-chhiáⁿ góa chòe in ê ke-e̍k ê kiōng-tông chú-chhî-jîn, só͘-í góa ê keng-le̍k ē-tàng siá kah lò-lò-tn̂g J
Kám-siā Û Bêng-heng lāu-su, i kā góa iau-kó, hō͘ góa hoat-piáu góa ê tē it phiⁿ kok-chè kî-khan lūn-bûn, koh lâi kám-siā Lâu Chiau-lín kah Tân Pek-lîm lāu-su, in ê iau-kó sī tē jī phiⁿ. Kám-siā Tân Sìn-hi lāu-su, in-ūi i ê iau-chhiáⁿ, hō͘ góa ū ki-hōe chòe Chu-sìn jī ha̍k-mn̂g ê kui-ōe úi-ôan, thê-chhut góa tùi pún-thó͘ gú-giân chu-sìn chhú-lí ê kiàn-gī.
Kám-siā Tâi-tang tāi-ha̍k Tâi-gú-só͘ ê ha̍k-seng, sui-jiân hioh-jo̍ah ta̍k lé-pái cháu Tâi-tang put-chí-á sin-khó͘, m̄-koh in jīn-chin kah chun-tiōng lāu-su ê thāi-tō͘, hō͘ góa kám-siū tio̍h chòe lāu-su ê chun-giâm.
Khó-lêng koh ū chi̍t kóa lâng góa bô kóng--tio̍h, m̄-sī lín bô tiōng-iàu, sī góa kì-tì bái.
Tē it pái ji̍p Tâi-tāi, sī 1984 nî khó tio̍h Chu-sìn-hē, tō͘-kè jîn-seng cheng-chhái ê saⁿ tang gōa, kiàn-li̍p kè-ta̍t-koan kah Tâi-ôan ì-sek. Tē jī pái ji̍p Tâi-tāi sī 1994 nî tī Tâi-tāi tiān-sòan tiong-sim chia̍h thâu-lō͘, hit-chūn thé-hōe Tâi-ôan tōa-soaⁿ ê súi, mā ôan-sêng chiong-sin tāi-sū. Tē saⁿ pái ji̍p Tâi-tāi, tō-sī chit pái tha̍k phok-sū-pan, hi-bōng ē-tàng hō͘ góa chhē tio̍h khah ūn-tēng ê thâu-lō͘.
Nî-hè tōa, tāi-chì chōe, an-ne tha̍k-chu chin sńg sin-thé, chit sì tang pòaⁿ í-lâi, ba̍k-chiu ū ló-hoe, koh tio̍h pa̍h-lāi-chiong, chhùi-khí chhut būn-tôe, koaⁿ-kong-lêng chí-sò͘ phian kôan, siⁿ phê-chôa, kha-tóe mā ē thiàⁿ, chôan-chôan lóng-sī pīⁿ. Góa kî-si̍t m̄ chai-iáⁿ tha̍k phok-sū-pan sī m̄-sī chèng-khak ê koat-tēng, chóng--sī, Tâi-gú-bûn chiâⁿ-chòe góa it-seng ê chì-gia̍p, che sī m̄-bián giâu-gî ê.
Chòe-āu, beh kám-siā Tâi-gú-bûn-kài chōe-chōe ê pêng-iú, in-ūi ū ta̍k-ke ê phah-piàⁿ, góa chiah ū ki-hōe chòe chit ê tôe-bo̍k. Tâi-gú-bûn ūn-tōng ê lō͘ iah-koh chin kú-tn̂g, lán chòe-tīn kè-sio̍k kiâⁿ lo̍h-khì, ǹg-bāng Tâi-gú-bûn chhut-thâu-thiⁿ !
ps: Lūn-bûn kàu-sî ē chiūⁿ-bāng, chit phiⁿ siā-sû ē khǹg tī góa ê Blog, http://ungian.pixnet.net/blog/post/25236012.
-- Iunn Un-gian 楊允言 Tai-han Chu-koan-he Chou-li kau-siu大漢資管系助理教授 Tai-tai Chu-kang-he Phok-su hau-soan-jin 台大資工系博士候選人 http://iug.csie.dahan.edu.tw
Re: Re: [tgb] goa e lunbun e Acknowledgments
From:
Date: 2009-01-12 09:21:57
Ungian kausiu pengan,
Goa thak tioh li e Acknowledgements siu tioh chin toa e kamtong.
ChhiaN li tau--tau-a lai, sengkhu tong e koe te it, mthang kip. Kiankhong tioh kou. Goa chai-iaN thak-chheh e kan-khou, kou-ke, than-chiN e khunlan. Che si lan Taioanlang, iuki si u Taioan-sim e hakchiah, itteng e tu-tioh jinseng e hong-eng kap lan e un-miaN. Goa ma si 40 goa--goa-goa chiah khi thak phoksu, 13 tang uitioh oanseng phosulunbun, uitioh kou-ke sengoah, uitioh sengkhu e phoapeN, lau chinche baksai. Tansi Sengkeng u sia: "Hiah--e lau baksai chhut khi ia cheng e lang, beh hoan-hou siukoah tng lai!" (Psalm 126:4-6) Hibang li kianchhi lohkhi, mthang sitbang. Hibang li kap lan e kokka kangkhoan, etang cha3 chit jit sunli chhut-thau-thiN.
Goan Siongte inchhoa pohou chiaukou li.
Tan Pheksiu kengsiong. Seattle.