koan chheh hou Oatlam
Takke ho, U chit e siuNhoat, ti chia theh chhut-lai ham takke tho-lun. Goa chit toaN ki-kan long ti Oatlam cho tiaucha. Kun-ku goa e liau-kai, sui-lian Taioan ti Oatlam tau-chu cho sengli e chin che, Oatlamlang tui Taioan e gin-bat chin iu-han. Toa-pou-hun long theng-liu ti keng-che e chan-chhu, gin-ui Taioan chin u chiN anne nia. Ti Oatlam, iukoan Taioan e lek-su bunhoa gigian teng e chu-sin chin oh chhoe e tioh. M-taN in e it-poaN binchiong m bat, lian in chia e giankiu tan-ui ma chin chio u Taioan e chuliau. Ti tai-hak e Tiong-bun-he, in iong e kau-chai long si Tiongkok chhut-e. Giankiu tan-ui siu-chong e chheh toa-pou-hun longsi Tiongkok chhut-e, chin han u Taioan chhut-pan e. Iukoan Taioan ham Tiongkok e koan-he, chin che lang long chiap-siu Tiongkok e koan-tiam, gin-ui Taioan si Tiongkok e. Che chu-iau e goan-in si in long kantaN thiaN tioh Tiongkok e siaNim nia, m chai-iaN Taioan e koan-tiam. Goa thiaN Oatlam e kau-siu kong, Tiongkok long e koan chheh hou in chia e hak-sut kau-iok ki-koan, thau-ke anne lai ka-kiong Tiongkok tui Oatlam e eng-hiong. Ti Oatlam, peng-keng mui lang e siu-jip mui kok goeh chiah 40-50 bikim (=1400-1750 TaioanchiN) nia. Sou-i chin chio lang u chai-tiau be2 ui goa-kok chin-khau e chhh. Chiau kong, tou-su-koan engkai ai hu-chek siu-chip kok-goa e bunhian, m-koh eng-ui in tngki e chian-cheng kap hong-phiah e chengchek, sou-i chin cho u kok-goa e chu-sin. Ui-it khah che e si iukoan cheng Sou-lian kap Tiongkok e chuliau. Goa u mng koe goa seksai e Oatlam kau-siu kap hak-seng, in kong long iau m-bat khoaN koe u siaN Oatlamlang cho iukoan Taioan e giankiu. Ma m-bat khoaN koe u chhut-pan siaNmi iukoan Taioan e chheh. Eng-ui isiong e goan-im, goa siuN kong u 2 kiaN taichi esai lai cho: 1. Koan chit koa iukoan Taioan e chheh hou in Oatlam e kau-hak kap giankiu ki-kou. 2. Sek-lip Taioan giankiu e chiongkim lai kou-le in chia e giankiuchia cho Taioan giankiu. Iukoan koan-chheh e taichi, goa chhou-pou e siuNhoat si: Iu Tai-lo-hoe hiat-chia ki-thaN u chhu-bi e chou-chit chhut-bin lai khou lang. KhoaN si beh koan chiN (theh lai be2 chheh) ah si chheh long esai. TLH ka chia e chheh kap chiN siu ho liau chiah cho-hoe sang lai Oatlam e siongkoan ki-kou. Sang lai chia liau, esai pan kong-khai e sang chheh gi-sek kap ki-chia-hoe. Anne, bo-heng-tiong ma esai the Taioan cho binkan goa-kau, ma esai theh ko TLH e kokche ti-mia-tou. Iukoan chiongkim e taichi, chhou-pou e siuNhoat si: Seng pan-li chiongchou in chia e hak-seng sia iukoan Taioan giankiu e sek-su kap pok-su lunbun. Eng-ui chiongchou haksenge kim-giah m-bian che, siu-tioh e hiau-ko to chin koan. ChhiuN kong, hou sek-su e chiongkim esai kantaN Tai-phio 1 ban khou, che 1 ban khou tui Taioan e hak-seng lai-kong si bo siaN, m-koh tui Oatlam e hakseng lai-kong si chok toa e sou-bok a. Na u lang tui isiong e 2 e siuNhoat u chhu-bi, beh cho-hoe lai thui-sak e chiah mahoan ham goa lian-lok. loulat! --Uibun @@@@@@@@@@@@@@@@@@@@ Taiffalo's Eco-linguistics of Society
http://ling.uta.edu/~taiffalo Nationalism and Language in Asia
http://home.kimo.com.tw/de-han @@@@@@@@@@@@@@@@@@@@